Call Me by Your Name (tựa Việt: Gọi em bằng tên anh) có sức hút dữ dội không phải vì bộ phim lấy đề tài LGBT, mà bởi vì nó phản ánh một tình yêu trong lành, vào một thời điểm giàu sức sống của tuổi trẻ.
Một bản đàn trong trẻo nên thơ, đủ đau đớn để gợi lại khoảnh khắc huy hoàng trong đời.
Mình mở đầu bằng các cụm từ cho bài chia sẻ này, “trong trẻo” bởi là vì Elio – nhân vật chính, mới chạm ngưỡng trưởng thành.
Nói “huy hoàng” vì đây là thời khắc đẹp nhất, một thứ mê lạc, khi Elio nhận ra đâu mới là cảm xúc thật của mình, và cả Oliver – người đàn ông dị giới, bỗng dưng bị hấp dẫn bởi tình yêu đồng giới với Elio. Một mối quan hệ đầy tò mò, quyến rũ và sợ hãi.
Để rồi khi thời khắc ấy qua đi, chỉ còn lại một bản đàn dư âm, dịu nhẹ như cơn gió trưa hè. Với họ, bây giờ là một ký ức đẹp đẽ, một bí mật tình yêu chỉ biết gọi tên chính mình.
Call Me by Your Name có sức hút dữ dội không phải vì bộ phim lấy đề tài LGBT, mà bởi vì nó phản ánh một tình yêu trong lành, một khảo sát tỉ mỉ về tính dục, một cốt truyện nhẹ nhàng đầy đau đớn khiến người ta quặn thắt.
Tuy nhiên, nếu chỉ thấy Call Me by Your Name ở câu chuyện chân phương ấy, thì rất có thể sẽ lơ là các yếu tố nghệ thuật, những khuôn hình cổ điển, những ẩn dụ sâu xa về bản chất con người và cảm thức cốt lõi của tình yêu.
Giới tính không hẳn quyết định chúng ta phải yêu ai, mà chính ở sức hấp dẫn của ta với người ấy. Huyền thoại Kinh Thánh nhắc đến câu chuyện Adam – Eva ăn trái cấm. Call Me by Your Name lại mang đến cho chúng ta hình ảnh Adam – Adam bên nhau trong vườn đào.
Có thể, Adam ấy – Adam thứ 2 – đã trót mang vẻ đẹp của nàng Eva! Adam ấy quyến rũ và lôi cuốn, bí ẩn và kỳ lạ. Tình yêu về bản chất vẫn là sự rung động, và đó hẳn là một điều tự nhiên. Giống như cái cách Elio đã đến với Oliver đầy thơ mộng.
Có 5 phân cảnh/hình ảnh gây cho mình sức ám ảnh nhiều nhất và ấn tượng nhất trong bộ phim này:
1. Elio lẻn vào phòng Oliver, cảm nhận mùi hương thoang thoảng của “Adam” còn trong chiếc quần bơi và nghĩ về anh trong khi thủ dâm. Đây là phân cảnh mình cho là bạo liệt, bản năng và đầy chân thực về sự thôi thúc của tính dục.
2. Cảnh Elio và Oliver làm tình trên giường, trên tường có ghi năm 1983, và có 1 cây đào ngoài ô cửa. Mình vẫn tự hỏi, có phải đây là hình ảnh ẩn dụ về việc họ đã ăn “trái cấm” không? Vì suy cho cùng, cả Elio và Oliver đều đang vượt qua “giới hạn” vốn có của họ về tình yêu và thể xác.
Lý do mình nghĩ đến điều này là vì đoạn giữa phim, có 1 cảnh khi cả hai ở bờ biển, Elio đưa tay ra – nắm lấy tay của 1 bức tượng – đang được Oliver cầm. Cảnh này của hai nhân vật khá giống hình ảnh được mô tả trong bức tranh tường The Creation of Adam (Chúa tạo ra Adam) của Michelangelo. Hơn nữa, Oliver cũng có nhắc đến khái niệm “thiên đường” khi trêu chọc Elio.
3. Cảnh Elio thủ dâm bằng trái đào! Ơn trời đạo diễn đã không cắt bỏ cảnh này, vì mình cho rằng đây là cảnh ấn tượng nhất của bộ phim, có thể sánh với cảnh Einar Wegener nhìn vào gương giấu đi bộ phận sinh dục nam trong The Danish Girl của Tom Hooper.
Giây phút thăng hoa ngắn ngủi ấy của Elio, mình nhận ra ở cậu niềm khao khát hoan lạc đến đau đớn, lạc lõng, sợ hãi.
4. Bố Elio cho lời khuyên con trai mình rằng, gặm nhấm nỗi đau là cách vượt qua nó, và hãy xem nó là một cơn đau để trưởng thành. Đoạn này mình thích vì giàu tính văn học.
5. Cảnh cuối cùng khi Elio khóc bên lò sưởi, ánh mắt đau đớn tột độ. Phải nói là mình bị ám ảnh bởi cảnh này! Mình không thể diễn tả nó thành lời, nhưng chắc chắn mình không thể quên.
“- Hãy gọi anh bằng tên em và anh sẽ gọi em bằng tên mình.
“- Elio.
“- Oliver Oliver Oliver Oliver Oliver…”
Dường như sau hành trình êm dịu ấy, anh và em đã hòa làm một bằng chính cái tên của mình nhưng, cũng có khi anh là anh, và em là em. Điều đó khiến đôi người dường như đang tận hưởng cái hạnh phúc bên lề, lưng chừng đến vô định.
Timothée Chalamet thật sự đã có một vai diễn Elio trên cả tuyệt vời, hoàn toàn xứng đáng nếu được đề cử hạng mục “Nam diễn viên chính xuất sắc nhất” ở bất kỳ giải thưởng điện ảnh nào. Với mình – năm sau, hay nhiều năm sau nữa, sẽ có lúc mình muốn thấy lại “gương mặt ấy” với suy tư ấy.
Call Me by Your Name – khoảnh khắc riêng tư huy hoàng mà ai cũng có trong đời. Những đau đớn đầu tiên làm nên cuộc sống chúng ta hôm nay. Những con người lớn lên giữa những cuộc kiếm tìm, tận hưởng nó tha thiết với tâm hồn nên thơ, vỡ nát.
Hoài Bảo
