Marriage Story nằm trong loạt phim về đề tài khủng hoảng hôn nhân của Noah Baumbach nhưng không mang đến cảm giác quá bi lụy. Bộ phim tinh tế mang đến cảm giác yên lòng với những nỗi buồn man mác tươi trong.
Marriage Story (Câu chuyện hôn nhân) mở đầu bằng những lời tự thuật của người vợ Nicole Barber về những điều mà cô yêu thích ở chồng mình – Charlie Barber, và ngược lại người chồng cũng tự thuật về những điều mà anh yêu mến từ vợ. Đáng tiếc thay, những lời lẽ đáng yêu như thế không được viết ra để bồi đắp cho cuộc hôn nhân mỹ mãn, mà giờ đây nó chỉ nằm im trên giấy, được cả hai chuẩn bị cho công cuộc… ly hôn. Bằng cách dạo đầu nhẹ nhàng và mềm mỏng, đạo diễn Noah Baumbach đã khéo léo đưa người xem vào hành trình ly hôn đầy căng thẳng và dằn vặt giữa Charlie và Nicole.
Trong phim, Charlie (Adam Driver thủ vai) và Nicole (Scarlett Johansson) có một đứa con trai nhỏ là Henry. Cuộc sống của họ khá kín kẽ cho dù cả hai đều hoạt động nghệ thuật. Trong khi Charlie là đạo diễn sân khấu đang lên của làng kịch nghệ New York, thì Nicole lại là nữ chính trong các vở kịch của anh. Nhưng Nicole luôn ý thức được rằng, sân khấu chưa bao giờ là nơi cô thuộc về. Nicole quyết định chuyển đến Los Angeles để tiếp tục sự nghiệp diễn xuất dang dở hồi trẻ. Ban đầu cả hai muốn tự mình sắp xếp cuộc ly hôn, tuy nhiên sự khác biệt trong quan điểm nuôi dạy con đã khiến Nicole nhờ đến luật sư can thiệp, từ đây đẩy mọi chuyện “đi quá xa” (như lời của nhân vật). Chính sự xuất hiện của tuyến nhân vật luật sư và các vấn đề pháp lý hôn nhân đã khiến Marriage Story không còn là câu chuyện ly hôn đơn giản. Chúng ta có thể thấy cả Charlie và Nicole không chỉ đối diện với sự đổ vỡ của thực tại, những ẩn ức với nội tại, mà còn cả sự ngô nghê của họ khi đối đáp với luật sư của mình. Như bao cặp vợ chồng khác, Charlie và Nicole đã bước vào hôn nhân với tâm thế quá ư đơn giản. Hoàn cảnh của họ khiến người xem nhận thức rõ nét, ly hôn là một phần của hôn nhân, thời điểm mà ta bắt đầu bước vào hành trình ấy cũng là lúc ta nên suy nghĩ về điều không mong muốn có thể xảy ra, và học cách dàn xếp nó.
Một trong những điểm sáng của Marriage Story là cách nó cho người xem chứng kiến sự phũ phàng khi người ta bước vào “cuộc chiến hôn nhân” với những tiểu xảo. Phân cảnh đối thoại giữa Nicole và nữ luật sư Nora Fanshaw (Laura Dern) có lẽ nhận được nhiều sự chú ý hơn cả, bởi vì chính Nora cũng từng đổ vỡ, mặt khác cô đã chỉ ra cho Nicole một vô thức tập thể đã áp trách nhiệm quá lớn lên vai người mẹ từ ngàn xưa: “Ta có thể chấp nhận một người cha bất toàn… Ta yêu họ bởi những điểm sa đọa của họ, nhưng người ta hoàn toàn không chấp nhận những khuyết điểm đó ở người mẹ… Vì cơ sở của đức tin Do thái–Kitô gì đó của ta, chính là Mary, mẹ của Giêsu, và bà ấy hoàn hảo”. Lời nói của Nora Fanshaw không chỉ là “chìa khóa” giúp Nicole chiến thắng trong vụ kiện, mà còn phản ánh sự bất công ngấm ngầm của xã hội lên phụ nữ. Vì hình mẫu “phụ nữ gia đình” được ca tụng, nhiều người vợ phải kìm nén cá tính, đam mê và tự do của mình để thu hẹp vào không gian gia đình, bếp núc. Họ ra sức thỏa hiệp với người chồng mà quên rằng, có một thế giới rộng mở đang chờ họ ở ngoài kia. Bi kịch của Marriage Story vậy nên là bi kịch ẩn ức, khi bản thân không được sống là chính mình.
Tập hợp những hình ảnh hết sức đời thường của Charlie và Nicole – những bữa ăn, những lần tập kịch, những lần nằm chung trên gường nhưng cảm xúc đã vơi đi, Marriage Story đem đến cảm xúc chân thật và thuyết phục. Những cuộc độc thoại và đối thoại của hai nhân vật được đặt trong khung hình hẹp, quay cận mặt, tạo cảm giác ngột ngạt, dồn nén kéo dài. Tất cả điều đó khiến bộ phim giữ được không khí đúng với tinh thần của nó, hôn nhân đã đến hồi kết.
Với thời lượng 137 phút, Marriage Story có lời thoại dày đặc nhưng không hề nhàm chán bởi diễn xuất nhập tâm của các diễn viên. Adam Driver và Scarlett Johansson đã có thêm một màn trình diễn “để đời”. Trong khi Adam Driver thể hiện tốt hình ảnh một người chồng thân thiện, thông minh, tài hoa nhưng cũng hà khắc, ích kỷ và thờ ơ, thì Scarlett Johansson lại cho thấy hình ảnh người vợ ân cần, vui tính, hiểu chuyện nhưng cũng đầy vụng về, trăn trở và nổi loạn. Hai nhân vật được xây dựng trung dung, không ai hoàn toàn đúng, không ai hoàn toàn sai trong bi kịch của chính họ. Qua đó, người xem cảm nhận được nỗi đau của người trong cuộc, những giọt nước mắt xấu xí của hôn nhân đã bào mòn cả thể chất, tinh thần của họ.
Marriage Story nằm trong loạt phim về đề tài khủng hoảng hôn nhân của Noah Baumbach nhưng không mang đến cảm giác quá bi lụy. Bộ phim tinh tế mang đến cảm giác yên lòng với những nỗi buồn man mác tươi trong. Phân cảnh Charlie và Nicole đứng đối diện hai phía để cùng nhau đóng lại cánh cổng nhà Charlie – như thể khép lại cuộc hôn nhân một cách êm đẹp, hay hình ảnh cuối phim khi Nicole cột dây giày giúp Charlie khi anh bồng Henry trên phố, cả hai nhìn nhau mỉm cười – dự báo cho một mối quan hệ khác của họ hậu ly hôn, đó là tình bạn, điều mà Nicole vẫn luôn mong muốn.
Góp mặt trong 10 phim hay nhất của năm 2019 trên nhiều trang đánh giá phim, Marriage Story còn nhận được 6 đề cử Oscar gồm Phim xuất sắc nhất. Tác phẩm dành cho những ai đang dấn thân trên bước đường hôn nhân, hoặc muốn quan sát thế giới nội tâm phức tạp của con người. Để rồi khi bộ phim khép lại, biết đâu ta lại thấm thía hơn câu nói kinh điển của Lev Tolstoy: “Tất cả những gia đình hạnh phúc, đầm ấm đều giống nhau, nhưng mỗi gia đình bất hạnh lại bất hạnh theo cách riêng của nó.” Và với Marriage Story, hôn nhân có thể kết thúc khi cả hai vẫn còn yêu nhau rất nhiều.
Hoài Bảo
