Review phim

‘Black Panther’ – Sắc đen hy vọng

Black Panther

Có thể khẳng định rằng, Black Panther (tựa Việt: Chiến binh báo đen) đã làm được nhiều điều vượt khỏi sự kỳ vọng của người xem trong khuôn khổ một bộ phim siêu anh hùng – vốn được mặc định là để giải trí và dường như chỉ thích hợp với khán giả trẻ. Bộ phim dành cho mọi đối tượng và khiến người xem nể phục đến ngất ngây trên nhiều phương diện.

Vẻ đẹp của lục địa đen

Châu Phi hoang dã đa sắc, quyến rũ và đầy quyền lực trong từng góc quay, đặc biệt là các cảnh chiến đấu diễn ra ở thác nước nhiều tầng. Những gì “châu Phi” nhất đều được thể hiện trong bộ phim hết sức hợp lý, từ những rặng núi khổng lồ, rừng nhiệt đới bát ngát, bầy tê giác dũng mãnh cho đến các phong tục tập quán vừa quen vừa lạ như tết tóc, căng môi, vẽ lên da, thờ cúng thần linh… Người da đen áp đảo khung hình một cách hợp lý, chỉn chu. Không một vai diễn nào mờ nhạt nếu không muốn nói là nhân vật nào cũng đặc sắc, đáng đồng tiền bát gạo.

Lợi thế dáng vóc khỏe khoắn, đường nét đậm đà của các diễn viên da màu dường như tăng lên đáng kể khi họ khoác lên mình các trang phục tươi sáng, nghệ thuật và mang đậm văn hóa vùng, bất kể đó là trang phục chiến đấu, trang phục bộ lạc hay những “set” dạ hội thướt tha. Đó là nhờ công của nhà thiết kế nữ Ruth E. Carter, người tuy không xem nhiều phim vũ trụ, anh hùng nhưng lại bị ấn tượng mạnh bởi vô số loại mũ lạ mắt và các tấm vải họa tiết rực rỡ của người Tuareg, Berber, Namibia, Ghana, Ethiopia… Hình ảnh vỏ hạt, lá hoa, thú hoang và cả cánh đồng đã được in hoặc thiết kế cách điệu lên trang phục, tạo nét duyên dáng và riêng biệt cho từng nhân vật.

Đề tài thời sự

Black Panther không trình bày dông dài về một siêu anh hùng, không tập trung vào những hành động của một cá thể anh hùng mang đậm phong cách giả tưởng như cách làm thường thấy của dòng Marvel. Câu chuyện về “hero” được thu lại trong một phạm vi hẹp. Nếu buộc phải chiến đấu để khẳng định ngôi vị thì nhân vật chính T’Challa lại bị tước đi sức mạnh thần thánh, hoàn toàn dựa vào năng lực thật sự của mình. Nhà vua của xứ Wakanda cũng không liên kết với các nhóm siêu anh hùng như Fantastic Four, Avengers hay X-Men tương tự các phần trước mà đích thân giải quyết các rắc rối.

Bất ngờ “đời” hơn rất nhiều so với các câu chuyện trước đây, Black Panther không tránh né các chủ đề phức tạp, dám nhìn thẳng vào bức tranh nhuốm màu đen tối của thế giới đương đại dù vẫn đảm bảo tính hành động và hài hước. Nó không ngại chỉ ra rằng những “ông lớn” nắm giữ công nghệ thượng thặng có khuynh hướng tước đoạt thế giới, bắt nhân loại phải phục tùng mình hơn là ưu tiên phụng sự họ. Nó cũng không che giấu nỗi lo âu rằng trong hiện tại và tương lai, tài nguyên, nhân lực, môi trường… được cai quản bởi những “đồ tể” khát máu, tiền và thừa lòng thù hận. Nó mong muốn khai quật sức mạnh của châu lục được cho là khởi nguồn của sự sống con người, tỏ rõ ý thức trách nhiệm với các công dân “đen”, thậm chí mạnh dạn đưa ra một giả định: sẽ có lúc, tiếng nói của người da trắng trở nên lạc điệu trong một cộng đồng da đen lớn mạnh và kiêu hãnh.

Những gợi mở đáng ngẫm

Bên cạnh một châu Phi đầy ắp thế mạnh thiên nhiên, câu chuyện giả tưởng về đất nước Wakanda đạt đến trình độ khoa học kĩ thuật bậc nhất thế giới nhờ vào kim loại vibranium (cũng giả tưởng nốt) lại không khiến khán giả thấy gượng gạo, mà trái lại, bất ngờ thích thú. Bởi, biên kịch rất chắc tay trong việc hình dung một châu Phi của tương lai: tuy bảo tồn bền bỉ bản sắc khu vực như một bản năng nhưng vẫn thụ động lẫn chủ động hấp thu các giá trị văn minh của Âu Mỹ. Bằng lối kể chuyện đó, Black Panther trực tiếp ngợi ca công nghệ, thậm chí vẽ đường cho các công nghệ 5.0 hay 8.0 trong tương lai. Nó khẳng định công nghệ là tuyệt vời cần thiết cho thế giới, có điều, ứng dụng công nghệ như thế nào mới đáng nói. Với nền văn minh siêu việt, Wakanda hoàn toàn có thể áp đảo và thống trị nhân loại. Nhưng quốc vương đã chọn ẩn náu trong rừng thẳm, tập trung chăm lo cho nhân dân và nuôi dưỡng sự bình yên cho nước non mình. Một sự chọn lựa không dễ dàng khi quyền lực và sức mạnh công nghệ cùng ở trong tay một người. Chính sách của Wakanda khiến ta dễ dàng liên tưởng tới những quốc gia hoặc “mạnh vì gạo, bạo vì tiền” chủ trương bành trướng, thâu tóm thế giới hoặc đi theo mô hình “gia đình trị” đóng chặt cửa nhà, tự thân vận động và tạo ra vô số miếng đòn công nghệ vượt trội.

Ngợi ca công nghệ nhưng Black Panther không quên nhắc nhở đạo đức thế giới. Lòng trung thành, nền tảng giáo dục và việc “mở đường hiếu sinh” cho kẻ bại trận là vô cùng cần kíp. Ta có thể lấy một ví dụ. Sự thù hận và ý chí tận diệt mọi thứ của nhân vật Killmonger không phải ngẫu nhiên mà có. Trong quá khứ, hắn từng là một cậu bé hiền lành, tin vào cổ tích và những điều đẹp đẽ cho đến khi phát hiện ra rằng ông nội có thể giết cha mình vì những mục đích lớn lao nào đó. Nỗi đau đã biến hắn thành một con người tàn độc khi còn rất trẻ và dẫn đến kết cuộc thê thảm ở cuối phim. Cũng không phải ngẫu nhiên mà trước mỗi lần đăng quang, các ông vua Wakanda tương lai phải trải qua nghi thức uống hoa tâm hình thảo và đi vào mộng. Giấc mơ giúp họ nhận rõ các bế tắc trong đời sống. Chi tiết này ngầm nói rằng ngay cả một chiến binh hùng mạnh cũng cần được đối diện với nỗi sợ hãi và hoài nghi trong tâm hồn mình.

Chiến binh báo đen cũng là một hình tượng đa nghĩa. Con báo mềm mại, uyển chuyển và hay thu mình lại chất chứa trong nó sức mạnh ghê gớm và chực chờ bung tỏa. Liệu châu Phi sẽ như thế trong một ngày gần?

Trao tặng niềm hy vọng

Không chỉ giải trí cực tốt, Black Panther còn trao cho người xem quyền được hi vọng. Hi vọng một tương lai tươi sáng cho lục địa đen. Hi vọng công nghệ hữu ích và nhân bản sẽ giúp đỡ con người tối đa. Hi vọng mầm thiện vẫn ở trong mỗi con người. Và hi vọng vào nữ giới.

Nữ giới đẹp đẽ, mạnh mẽ, thông minh, chính trực và tràn trề nữ tính trong bộ phim. Họ là chủ nhân của những trang phục rực rỡ, gợi cảm và vô cùng thời thượng, bất kể là đang đâm lao, lái xe, làm thí nghiệm hay chăm sóc người thân yêu. Họ cũng sở hữu những phát ngôn vô cùng ấn tượng. Khi vua T’Challa nói với Nakia rằng: “Em sẽ là một hoàng hậu vĩ đại nếu bớt cứng đầu” thì cô trả lời: “Không, chính sự cứng đầu mới khiến em trở thành hoàng hậu vĩ đại chứ!”. Còn công chúa Shuri – người thiết kế các trang phục báo đen siêu lợi hại và là chủ nhân của phòng thí nghiệm hiện đại nhất thế giới – nói với vua của Wakanda một châm ngôn: “Anh trai à, mọi thứ vận hành tốt không có nghĩa là không cần cải tổ nữa!”. Có thể thấy, các nhân vật nữ đã chứng minh mình đích thực là “một nửa” của trái đất, không cậy dựa nam giới, ấp ủ nhiều hoài bão có ích cho cộng đồng, xê dịch nhiều hơn và vô cùng quyết đoán. Dù vậy, họ không phải là bản sao của Wonder Woman mà hứa hẹn tạo ra những hình tượng nữ nhân mới cho các kịch bản tiếp theo.

Đa dạng, ấn tượng, mới mẻ và dũng cảm, Black Panther xứng đáng mở màn cho một năm được mùa bom tấn siêu anh hùng, đồng thời khẳng định thế giới thực tại cũng khao khát “superman”, can cớ gì phải tận vũ trụ thiên hà.

Diễm Trang